Artem

Korzenie tego imienia sięgają starożytnej Grecji, gdzie funkcjonowało ono jako Artemios. Powstało jako przydomek teoforyczny, czyli taki, który odwoływał się bezpośrednio do bóstwa – w tym wypadku do Artemidy, greckiej bogini łowów, przyrody, lasów i księżyca. Oznaczało więc kogoś, kto należy do Artemidy, jest jej poświęcony lub znajduje się pod jej szczególną opieką.

Początki obecności tego imienia wiążą się z Bizancjum, skąd wraz z chrystianizacją Rusi Kijowskiej pod koniec X wieku trafiło na tereny wschodniej Słowiańszczyzny. Przez wieki było powszechnie nadawane w tradycji prawosławnej, szczególnie wśród ludności wiejskiej i kozactwa, gdzie funkcjonowało w różnych odmianach gwarowych.

Przez wzgląd na swoje pierwotne źródłosłów imię niosło w sobie odniesienie do świata natury. W starożytności Artemida uosabiała lasy, górskie ostępy oraz dzikie zwierzęta, więc dedykowane jej miano symbolizowało wolność, witalność i harmonijne współistnienie z przyrodą.

Z kolei po chrystianizacji symbolika imienia przesunęła się w stronę duchowej nieugiętości. Związano je z pojęciem prawości i gotowości do obrony własnych przekonań bez względu na przeciwności losu.

Głównym patronem noszących to imię jest św. Artemiusz z Antiochii, znany w tradycji prawosławnej jako wielki męczennik Artemiusz. Żył w IV wieku i był dowódcą wojskowym za panowania cesarza Konstantyna Wielkiego oraz jego syna Konstancjusza II. Pełnił między innymi funkcję prefekta rzymskiego Egiptu.

Gdy władzę objął Julian Apostata, który próbował przywrócić w cesarstwie dawne wierzenia pogańskie, Artemiusz otwarcie sprzeciwił się prześladowaniom chrześcijan. Został aresztowany, poddany torturom i ścięty mieczem w Antiochii około 362 roku. W ikonografii przedstawia się go w zbroi rzymskiego żołnierza z krzyżem lub włócznią w dłoni. W tradycji chrześcijańskiej uchodzi za orędownika osób cierpiących na choroby układu pokarmowego i dolegliwości wewnętrzne.

Imię to cieszy się powszechnym występowaniem w Europie Wschodniej: w Ukrainie, na Białorusi oraz w Rosji. W wariantach takich jak Artemios czy Artemio spotyka się je również w Grecji, we Włoszech i w krajach hiszpańskojęzycznych.

W krajach anglosaskich forma Artem bywa wymawiana z akcentem na drugą sylabę i zazwyczaj jest od razu rozpoznawana jako imię pochodzące z Europy Środkowo-Wschodniej. We Włoszech czy Hiszpanii bardziej naturalna jest pełniejsza, trójsylabowa wersja Artemio.

Artem to imię dwusylabowe, w którym akcent w języku polskim pada na pierwszą sylabę: Ar-tem. Kończy się spółgłoską wargową „m”, co nadaje mu zdecydowany, twardy finisz. Składa się z głosek łatwych do wymówienia dla Polaków, nie zawiera dwuznaków ani specyficznych polskich znaków diakrytycznych, dzięki czemu nie stwarza trudności w zapisie fonetycznym.

Decydując się na imię Artem dla syna, warto wziąć pod uwagę jego wschodni rodowód, który w Polsce jest czytelny. Imię to ma mocną strukturę, nie brzmi infantylnie, dzięki czemu dobrze posłuży zarówno dziecku, jak i dorosłemu mężczyźnie w życiu zawodowym.

Nie stwarza ono problemów przy rejestracji w urzędzie stanu cywilnego, ponieważ forma ta została zaakceptowana w polskim uzusie. Trzeba się jednak liczyć z tym, że rówieśnicy mogą instynktownie tworzyć skróty typu Artek, zbliżając je do swojskiego Artura.

Z racji tego, że Artem kończy się na spółgłoskę „m”, najpłynniej łączy się z nazwiskami rozpoczynającymi się od samogłosek (na przykład Artem Adamski) lub spółgłosek innych niż wargowe. Zestawienie z nazwiskiem zaczynającym się na „M” (na przykład Artem Majewski) sprawia, że obie głoski mogą zlewać się w potocznej mowie w jedną dłuższą spółgłoskę.

Dzięki dwusylabowej konstrukcji imię dobrze balansuje dłuższe, wielosylabowe nazwiska, tworząc harmonijny rytm wypowiedzi.